„ŚMIAĆ SIĘ DO ŁEZ” ALBO HUMOR W POLSKICH I BELGIJSKICH POÈMES EN PROSE XXI WIEKU
DOI:
https://doi.org/10.26485/PP/2026/81/19Słowa kluczowe:
Poemat prozą, humor, poezja belgijska, poezja polska, Frédéric Saenen, Grzegorz Wróblewski, Christophe Van Rossom, Julia Szychowiak, Timotéo Sergoï, Marcin PierzchlińskiAbstrakt
Humor nieczęsto jest wykorzystywany w rejestrze poetyckim, ale ujawnia się w niektórych utworach, np. w poematach prozą. Celem niniejszego artykułu jest przyjrzenie się funkcjonowaniu humoru i zrozumienie jego roli w poematach prozą francuskojęzycznej poezji belgijskiej i polskiej poezji XXI wieku. Analizie i porównaniu poddanych zostaje sześć wierszy, autorów takich jak: Frédéric Saenen, Grzegorz Wróblewski, Christophe Van Rossom, Julia Szychowiak, Timotéo Sergoï i Marcin Pierzchliński. Na koniec podjęto próbę zidentyfikowania podobieństw i różnic między obiema badanymi literaturami, zrozumienia mechaniki oraz intencji stojących za wykorzystaniem humoru w gatunku poematu prozą w świetle m.in. Freudowskich i Baudelaire’owskich koncepcji humoru i śmiechu, a ostatecznie zrozumienia tego, co w omawianych poematach prozą pozwala wyrazić humor.
Bibliografia
Bachtin Michaił. 1975. Twórczość Franciszka Rabelais’go. Przeł. Anna Goreń, Andrzej Goreń. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Bakhtine Mikhaïl. 1970. L’œuvre de François Rabelais et la culture populaire au Moyen Âge et sous la Renaissance. Paris : Gallimard.
Baudelaire Charles. 2008. De l’essence du rire et généralement du comique dans les arts plastiques. Paris : Éditions Sillage.
Bergson Henri. 2013. Le Rire. Paris : Flammarion.
Bernard Suzanne. 1959. Le poème en prose de Baudelaire jusqu’à nos jours. Paris : Nizet.
Breton André. 1966. Anthologie de l’humour noir. Paris : Jean-Jacques Pauvert éditeur.
Delwit Pascal. 2009. La vie politique en Belgique de 1830 à nos jours. Bruxelles : Éditions de l’Université libre de Bruxelles.
Freud Sigmund. 1930. Le Mot d’esprit et ses rapports avec l’inconscient (1905). Trad. Marie Bonaparte et Dr. M. Nathan. Paris : Gallimard.
La Pologne des Belges : évolution d’un regard (XXe-XXIe siècles). 2021. Éd. Przemysław Szczur. Kraków: Unum Press.
Léon Pierre. 1996. Stratégies discursives de l'humour et de la poésie. « Tangence », n° 53. P. 28-46.
Minois Georges. 2000. Histoire du rire et de la dérision. Paris : Fayard.
Mizerkiewicz Tomasz. 2007. Nić śmiesznego. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Pierzchliński Marcin. 2021. Voyage, voyage. Łódź: Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział w Łodzi.
Roy Alain. 2019. Autodérision et identité. « L’Inconvénient », n° 78. P. 3-5.
Saenen Frédéric. 2003. Ni vu ni connu. [In:] qui je fuis. Bruxelles : Le Fram. P. 70-72.
Sergoï Timotéo. 2011. Le Diagonaute amouraché. Bruxelles : le Fram.
Sergoï Timotéo. 2022. « Oh, Rose, Rose, … ». [In:] Une poésie de vingt ans. Anthologie de la poésie en Belgique francophone (2000-2020). Éd. Gérald Prunelle. Bruxelles : Espace Nord. P. 170.
Szychowiak Julia. 2016. Całe życie z moim ojcem. Poznań: Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu.
Van Rossom Christophe. 2005. Sous un ciel dévoyé. Bruxelles : Le Cormier.
Van Rossom Christophe. 2022. Sous un ciel dévoyé. [In:] Une poésie de vingt ans. Anthologie de la poésie en Belgique francophone (2000-2020). Éd. Gérald Prunelle. Bruxelles : Espace Nord. P. 135.
Walczak-Delanois Dorota. 2010. Wiersz miłosny XXI wieku w poezji polskiej i we francuskojęzycznej poezji Belgii. „Rocznik Komparatystyczny”, nr 1. S. 155–185.
Wróblewski Grzegorz. 2000. Kopenhaga. Białystok: Kartki.
Zijderveld Anton C. 1983. The Sociology of Humour and Laughter. New York: Sage.
