MIĘDZY LITERATURĄ A BOTANIKĄ. KONCEPCJA „SZCZEPIENIA” TEKSTU MICHAELA MARDERA ORAZ PRZYCZYNEK DO JEJ ZASTOSOWANIA W ANALIZIE TEKSTU LITERACKIEGO

Autor

DOI:

https://doi.org/10.26485/PP/2026/81/16

Słowa kluczowe:

Urszula Zajączkowska, Michael Marder, studia nad roślinami, tekst-szczep

Abstrakt

Celem artykułu jest wykazanie, że heterogeniczna proza Urszuli Zajączkowskiej stanowi przykład „szczepienia” tekstu według teorii Michaela Mardera. Ramy teoretyczne badania, zarysowane w pierwszej części tekstu, wyznaczają krytyczne studia nad roślinami, zainteresowane wszelkimi hybrydycznymi formami myślenia i pisania o roślinnych organizmach. W drugiej części artykułu opisuję jedno z ujęć takiej hybrydyzacji: teorię „szczepienia” tekstu i myśli, sformułowaną przez Michaela Mardera, centralną figurę światowej humanistyki zorientowanej na rośliny. Pojęcie to znajduje swoje praktyczne zastosowanie w części trzeciej, w której wykazuję zaistnienie w zbiorze esejów Patyki, badyle Urszuli Zajączkowskiej dyskursu botanicznego wprowadzonego poprzez przeszczepienie doń wybranych strategii literackich.

Biogram autora

Łukasz Kraj - Uniwersytet Jagielloński w Krakowie / Universidade de Coimbra

Doktorant literaturoznawstwa w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, gdzie przygotowuje rozprawę doktorską pt. Modernist Geogonies: Unknowable Earth in European Poetry between 1918 and 1961. Laureat Diamentowego Grantu (DI2019 0106 49), w ramach którego prowadził badania nad obecnością roślin w polskiej poezji, a także pierwszej nagrody w konkursie im. Profesora Czesława Zgorzelskiego na najlepszą polonistyczną pracę magisterską. Autor monografii Pietà w literaturze i sztuce XX wieku oraz przekładu książki Michaela Mardera pt. Myślenie roślin. Filozofia wegetacji.

Doctorant en littérature à l’École doctorale des sciences humaines de l’Université Jagellonne, où il prépare une thèse intitulée Modernist Geogonies: Unknowable Earth in European Poetry between 1918 and 1961. Lauréat de la bourse « Diamentowy Grant » (DI2019 0106 49), dans le cadre de laquelle il a mené des recherches sur la présence des plantes dans la poésie polonaise, ainsi que du premier prix du concours Professeur Czesław Zgorzelski pour la meilleure thèse de master en lettres polonaises. Il est l’auteur de la monographie Pietà w literaturze i sztuce XX wieku et de la traduction du livre de Michael Marder intitulé Myślenie roślin. Filozofia wegetacji.

Opublikowane

2026-01-14

Jak cytować

Kraj, Łukasz. (2026). MIĘDZY LITERATURĄ A BOTANIKĄ. KONCEPCJA „SZCZEPIENIA” TEKSTU MICHAELA MARDERA ORAZ PRZYCZYNEK DO JEJ ZASTOSOWANIA W ANALIZIE TEKSTU LITERACKIEGO. Prace Polonistyczne, 81. https://doi.org/10.26485/PP/2026/81/16

Numer

Tom 81 (2026): Od poematu prozą do slamu: o ewolucji opowieści poetyckiej od XIX do XXI wieku

Dział

IV. GŁOSOWE, GEOGRAFICZNE, EKOLOGICZNE I INNE ASPEKTY GATUNKU NA PRZEŁOMIE XX I XXI WIEKU - ARTYKUŁY

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.