„TRAM WPOPSZEK" STRONICY. „PSZEMIANA" I NARRACJE POETYCKIE JERZEGO JANKOWSKIEGO

Autor

DOI:

https://doi.org/10.26485/PP/2026/81/6

Słowa kluczowe:

Awangarda, futuryzm, Jerzy Jankowski, poemat prozą, metamorfoza

Abstrakt

Tematem artykułu są poetyckie narracje zamieszczone w tomie Tram wpopszek ulicy autorstwa Jerzego Jankowskiego, a wraz z nimi nieoczywiste relacje pomiędzy prozą i poezją, które ujawniają się w całym tomie pierwszego polskiego futurysty. Te pograniczne formy opisane zostają w perspektywie różnych tradycji poematu prozą, a analizy koncentrują się na tym, w jaki sposób w poetyckich narracjach Jankowskiego dochodzi do splotu inspiracji modernistycznych, symbolistycznych i awangardowych, widocznych w nawiązaniach do gatunków dziennikarskich i publicystycznych, tradycji poematów prozą Charles’a Baudelaire’a i Arthura Rimbauda, poezji Tadeusza Micińskiego oraz eksperymentów futurystycznych F.T. Marinettiego. Szczegółowej interpretacji poddany zostaje jeden z poematów prozą Jankowskiego, zatytułowany Pszemiana, w którym na plan pierwszy wysuwają się zwierzęcy bohaterowie, a wraz z nimi kolejne interteksty, prowadząc do nieoczekiwanych wniosków co do szczególnego typu przenikania się form poetyckich i prozatorskich w twórczości Jankowskiego oraz ich metamorfoz.

Biogram autora

Marta Baron-Milian - Uniwersytet Śląski w Katowicach

Literaturoznawczyni i kulturoznawczyni, adiunkt w Instytucie Literaturoznawstwa Uniwersytetu Śląskiego. Redaktorka „Śląskich Studiów Polonistycznych”, autorka monografii Grzebanie grzebania. Archeolog i grabarz w twórczości Jerzego Ficowskiego (2014), Wat plus Vat. Związki literatury i ekonomii w twórczości Aleksandra Wata (2015) oraz Neofuturzy i futuryści. Kryptohistorie polskiej awangardy (2023), współredaktorka m.in. monografii zbiorowej Płeć awangardy (2019).

Spécialiste en littérature et en culture, maître de conférences à l’Institut de littérature de l’Université de Silésie. Rédactrice en chef de « Śląskie Studia Polonistyczne », auteure de la monographie Grzebanie grzebania. Archeolog i grabarz w twórczości Jerzego Ficowskiego (2014), Wat plus Vat. Związki literatury i ekonomii w twórczości Aleksandra Wata (2015) et Neofuturzy i futuryści. Kryptohistorie polskiej awangardy (2023), coéditrice, entre autres, de la monographie collective Płeć awangardy (2019).

Opublikowane

2026-01-14

Jak cytować

Baron-Milian, M. (2026). „TRAM WPOPSZEK" STRONICY. „PSZEMIANA" I NARRACJE POETYCKIE JERZEGO JANKOWSKIEGO. Prace Polonistyczne, 81. https://doi.org/10.26485/PP/2026/81/6

Numer

Dział

II. TRANZYCJE I METAMORFOZY GATUNKOWE Z PRZEŁOMU XIX I XX WIEKU - ARTYKUŁY