“A LITTLE FISH THAT NOTHING WANTS ”: THE POSTSECULAR PROSE POEM (IN THE POLISH CONTEXT)
DOI:
https://doi.org/10.26485/PP/2026/81/12Keywords:
Prose poem, postsecularism, Stanisław Barańczak, Krystyna Miłobędzka, Jakub Kornhauser, Barbara KlickaAbstract
The article examines the possibility of establishing the genre determinants of the postsecular prose poem, presents its characteristics, and traces its main developmental tendencies in post-1945 Polish literature. What serves as the thematic leitmotif of the analyzed prose poems – Stanisław Barańczak’s Ryba [Fish], Krystyna Miłobędzka’s Małe mity [Little Myths], Jakub Kornhauser’s Poniedziałek, św. sumik z Opatkowic [Monday, the St. Little Catfish from Opatkowice], and Barbara Klicka’s Sieć czwarta [The Fourth Net] – is the motif of the fish, which evokes rich religious symbolism and numerous biblical intertexts. The latter are deconstructed and reinterpreted in the analyzed prose poems, which can be read as stories about the secularization of confessional Christianity rather than its vitality.
References
Barańczak Stanisław. 2006. Wiersze zebrane. Kraków: a5.
Bartczak Kacper. 2021. Widoki wymazy. Kołobrzeg: Biuro Literackie.
Beaujour Michel. 1983. Short Epiphanies: Two Conceptual Aproaches to the French Prose Poem. [In:] The Prose Poem in France. Theory and Practice. Eds Mary Ann Caws, Hermine Riffaterre. New York: Columbia University Press. Pp. 39–59.
Bernard Suzanne. 1959. Le poème en prose de Baudelaire jusqu’à nos jours. Paris : Nizet.
Bogalecki Piotr. 2020. Pokorne prze(d)stawienia. Postsekularyzm w badaniach literackich. [In:] Literatura a religia – wyzwania epoki świeckiej. T. I: Teorie i metody. Red. Tomasz Garbol, Łukasz Tischner. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. S. 511–555.
Bogalecki Piotr. 2021. “Not Enough for a Trace”. On Spis z natury [“Register from nature”] and Other Early Poems by Krystyna Miłobędzka. „Forum Poetyki/Forum of Poetics”, no. 21 (Spring). Pp. 62–83.
Głowiński Michał. 1977. Style odbioru. Szkice o komunikacji literackiej. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Herbert Zbigniew. 2021. Hermes, pies i gwiazda. Warszawa: Biblioteka Narodowa.
Huysmans Joris-Karl. 1920. À Rebours. Paris : A. Ferroud - F. Ferroud.
Huysmans Joris-Karl. 1976. Na wspak. Przeł. Julian Rogoziński. Warszawa: Czytelnik.
Kandziora Jerzy. 2007. Ocalony w gmachu wiersza. O poezji Stanisława Barańczaka. Warszawa: Wydawnictwo IBL.
Klicka Barbara. 2012. Same, same. Mikołów: Instytut Mikołowski.
Kluba Agnieszka. 2014. Poemat prozą w Polsce. Warszawa–Toruń: Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Kornhauser Jakub. 2019a. Dziewięć dni w ścianie. Poznań: Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu.
Kornhauser Jakub. 2019b. Nocny stolik #22. Jakub Kornhauser: Uwielbiam czytać w pociągach [online]. Protokół dostępu: https://instytutksiazki.pl/aktualnosci,2,nocny-stolik-22-jakub-kornhauser-uwielbiam-czytac-w-pociagach,3659.html [30.12.2023].
Miłobędzka Krystyna. 2019. Spis z natury. Lusowo: Wolno.
Mizerkiewicz Tomasz. 2011. Poezja reanimacji. Próba postsekularnej lektury „Widokówki z tego świata” Stanisława Barańczaka. [In:] Interpretować dalej. Najważniejsze polskie książki poetyckie lat 1945–1989. Red. Anna Kałuża, Alina Świeściak. Kraków: Universitas. S. 479–490.
Riffaterre Hermine. 1983. Reading Contants: The Practice of the Prose Poem. [In:] The Prose Poem in France. Theory and Practice. Eds Mary Ann Caws, Hermine Riffaterre. New York: Columbia University Press. Pp. 98–116.
Równo z prawej. Antologia polskiego poematu prozą. 2022. Oprac. Jakub Kornhauser. Poznań: Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu.
Skrendo Andrzej. 2014. Stanisław Barańczak: widma poezji. [In:] Poeta i duch wolności. Szkice o twórczości Stanisława Barańczaka. Red. Piotr Śliwiński. Poznań: Wydawnictwo Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu. S. 35–55.
Sławek Tadeusz. 2006. Człowiek Bogu oporny. Czytając „Księgę Jonasza”. [In:] Tadeusz Sławek. Żaglowiec, czyli przeciw swojskości. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. S. 23–32.
Sosnowski Andrzej. 2012. Sylwetki i cienie. Wrocław: Biuro Literackie.
Taylor Charles. 2007. A Secular Age. Cambridge, MA: Belknap Press.
Zabawa Krystyna. 1999. „Kalejdoskop myśli, wrażeń i obrazów” – młodopolskie odmiany krótkiego poematu prozą. Kraków: Universitas.

