…Wallhausen. Once more on the denarius with the legend +UVALHVZE

Authors

  • Piotr Chabrzyk Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi, Poland

Keywords:

cross denarii, Wallhausen, 11th century, Holy Roman Empire

Abstract

The topic of this paper is the issue of a possible place of coining the cross denarii with the legend +UVALHVZE, associated with the town of Wallhausen on the Helme river. Chronology of the coin production is touched upon, as well as the direction of its inflow based on the spread of hoards containing that piece. In the early 1930’s a heated debate regarding those coins took place between two distinguished numismatist of that time – Julius Menadier and Marian Gumowski. The German scholar dated the coin to the beginning of the 11th century and connected it with Mathilde the Abbess of Quedlinburg. In the legend he saw the name of a small town – Wallhausen on the Helme, where the Emperors palace was located. Gumowski on the other hand linked the coins with the count palatine Sieciech and dated it close to the year 1080. The analysis of hoards and a single find from the Schulzenwerder island allowed for the narrowing of the coins chronology to the years 1060-1070. It was Menadier who was probably right in linking it with the town of Wallhausen as we lack other interpretations of the legend. It could have been minted by Eberhard the Bishop of Naumburg (1045-1079), or by the Archbishopric of Magdeburg which was the superior of Naumburg. The coins had been minted with one obverse die, which with the passage of time was repaired and two reverse dies.

References

Bahrfeldt E. 1904. Der Denarfund von Wachow, „Berliner Münzblätter”, nr 35, 593-596.

Bahrfeldt E. 1924. Münzenfunde, „Berliner Münzblätter”, nr 44, 91.

Chabrzyk P. 2015. Echa niemieckich kryzysów na Pomorzu. Zjawisko zahamowania napływu srebra w 2. Połowie XI wieku na podstawie wybranych depozytów. W: Moneta czasów kryzysu. Moneta czasów pomyślności. XV ogólnopolska sesja numizmatyczna w Nowej Soli, Nowa Sól, 119-127.

Dannenberg H. 1878. Der Silberfund von Nieder-Landin, “Zeitschrift für Numismatik”, V, 17-29.

Dannenberg H. 1884. Zwei Funde von Denaren des zehnten und elften Jahrhundert, „Zeitschrift für Numismatik”, XI, 264-330.

Friedel E., Buchholz R. & Bahrfeldt E. 1896. Die Hacksilberfunde. Kunst- und Altherthums- Gegenstände des Märkischen Provinzial-Museums in Berlin, Berlin.

Jammer V. 1952. Die Anfänge der Münzprägung im Herzogtum Sachsen (10. Und 11. Jahrhundert), Hamburg.

Gumowski M. 1904. Denary pierwszej doby piastowskiej, „Wiadomości Numizmatyczno-Archeologiczne”, V, 1(57), 69-79.

Gumowski M. 1931. Wallhausen?, „Berliner Münzblätter”, 11/51, 197-199.

Gupieniec A. 1962. Górzyce [popr. Górzyca], pow. Słubice, St. 1. W: Nowe znaleziska monet. ŁN II, 7-8 (19-20), 24-25.

Herold J. 1995. Die Schatz- und Münzfunde der Insel Usedomaus slawischer Zeit. Die Insel Usedom in slawisch-frühdeutscher Zeit. “Greifswalder Mitteilungen”, 1, 73-89.

Karbe W. 1925. Der wendische Silberschatz von Blumenhagen, „Prähistorische Zeitschrift”, XVI, 76-80.

Kędzierski A. 2011. Wczesnośredniowieczny skarb monet z miejscowości Słuszków koło Kalisza. Pochodzenie, typologia i chronologia młodszych typów denarów krzyżowych, Kalisz (maszynopis).

Kiersnowski R. 1960. Pieniądz kruszcowy w Polsce wczesnośredniowiecznej, Warszawa.

Kiersnowski R. 1964. Wczesnośredniowieczne skarby srebrne z Połabia, Wrocław.

Kilger Ch. 2000., Pfennigmärkte und Währungslandschaften. Monetarisierungen im Sächsisch-Slawischen Grenzland ca. 965-1120. Stockholm.

Kostrzębski W. 1904. O denarach Słowian zwanych wendyjskimi, „Wiadomości Numizmatyczno-Archeologiczne”, V, 4(60), 181-190.

Kostrzębski W. 1905. O denarach Słowian zwanych wendyjskimi, „Wiadomości Numizmatyczno-Archeologiczne”, V, 1(61), 223-230.

Kovacs L. 1997. A kora-Árpád-kori magyar pénzverésről : éremtani és régészeti tanulmányok a Kárpát-medence I. /Szent/ István és II. /Vak/ Béla uralkodása közötti időszakának /1000-1141/ érméiről, „Varia Archeologica Hungarica”, t. VII, s 162.

Majkowski E. 1922. Monety z imieniem Sieciecha. Studjum z numizmatyki polskiej XI wieku. Część 2, „Przegląd Archeologiczny”, II, 15-24.

Menadier J. 1929. Wallhausen, „Berliner Münzblätter”, 314, 399-402.

Menadier J. 1931. Wallhausen!, „Berliner Münzblätter”, 11/51, 209-214.

Michalczyk J. 1998. Skarb denarów krzyżowych z miejscowości Siecień-Rumunki, woj. płockie, Warszawa (maszynopis).

Mitkowa-Szubert K. 2002. Wczesnośredniowieczny skarb monet z Naruszewa, Warszawa.

Oertzen O. 1900. Die Mecklenburgischen Münzen des Grossherzoglichen Münzkabinets, I, Hamburg.

Paszkiewicz B. 2007. The Szlichtyngowa hoard (2006), „The Numismatic Chronicle”, 189-210.

Reichel J. 1842. Die Reichelsche münzsammlung in St. Petersburg, IV, St. Petersburg.

Šmerda J. 1996. Denáry české a moravské. Katalog mincí českého státu od X. do počátku XIII. století, Brno.

Stronczyński K. 1883. Dawne monety dynastii Piastów i Jagiellonów, I, Piotrków.

Suchodolski S. 1987. Moneta możnowładcza i kościelna w Polsce wczesnośredniowiecznej, Wrocław.

Urlich J. 2016. Die Schulzenwerder bei Babke im südlichen Landkreis Mecklenburgische Seenplatte – Ein slawischer Hauptort und seine bemerkenswerten Funde, „Archäologische Berichte aus Mecklenburg-Vorpommern”, Beiheft 15, 7-48.

Taute F. 1949. Beizeichen als Herkunfts-Merkmale auf Sachsenpfennigen des 11. Jahrhunderts

„Berliner Numismatische Zeitschrift”, 2, 61-65.

Taute F. 1951. Monogramme der Münzherren auf Randpfennigen des 11. Jahrhunderts „Berliner Numismatische Zeitschrift”, 7, s. 189-194.

Taute F.1952. CRVX VERH. Ein Beitrag zur Randpfennig-Forschung „Berliner Numismatische Zeitschrift” t. 9, s. 266-269.

Taute F. 1954a. Zur Altersbestimmung sächsischer Randpfennige, „Berliner Numismatische Zeitschrift”, 16, 77-84.

Taute F. 1954b. Der Name ZEDECHVS auf einem Randpfennig des 11. Jahrhunderts. Die Geschichte eines numismatischen Irrtums, „Berliner Numismatische Zeitschrift”, 18, 121-125.

Taute F. 1957. Hat König Heinrich I. Randpfennige geprägt? – Versuch einer Ordnung der Randpfennige vom Karolinger Typ, „Berliner Numismatische Zeitschrift”, 23, 237-243.

Downloads

Published

2021-12-28

How to Cite

Chabrzyk, P. (2021). …Wallhausen. Once more on the denarius with the legend +UVALHVZE. Acta Archaeologica Lodziensia, 62, 79–92. Retrieved from https://journals.ltn.lodz.pl/Acta-Archaeologica-Lodziensia/article/view/2014

Issue

Section

ARTICLES