Emocje w „Chłopie polskim…” . Reminiscencje badaczy na podstawie autobiografii Władka

Słowa kluczowe: W. Thomas, F. Znaniecki, socjologia emocji, analiza biograficzna, F. Schütze

Abstrakt

Artykuł stawia sobie za cel próbę odpowiedzi na pytanie o specyfikę obecności emocji w klasycznej autobiografii Władka, opublikowanej w ramach pięcioksiągu „Chłop polski w Europie i A meryce”, autorstwa Williama Thomasa i Floriana Znanieckiego. Praca ta w 2018 roku liczyła sobie sto lat od momentu wydania, co zainspirowało badawcze zajęcie się nią w kontekście współczesnym. Autorzy przedstawili tytułową problematykę w trzech ujęciach: (a) konkretnym kompleksie założeń teoretycznych socjologii Znanieckiego i T homasa; (b) orientacji poznawczej zakorzenionej w pytaniach badawczych i obrazie świata początku XX wieku oraz (c) zagadnieniach analizy autobiograficznej interpretowanych w powiązaniu ze współczesnymi założeniami analizy sformułowanymi przez Fritza Schütze. Analiza zawiera obok kwestii stricte dotyczących pracy Thomasa i Znanieckiego również elementy interpretacji współczesnej ewolucji socjologii emocji, prowadząc do sformułowania uproszczonego opisu ewolucji analizy biograficznej. Wnioski zmierzają do konstatacji instrumentalnego potraktowania emocji zarówno w tradycyjnym tekście Thomasa i Znanieckiego, jak i we współczesnym przykładzie. Sugeruje to poza innymi wnioskami pewien poziom nieprzystawalności studiów na temat emocji do klasycznych i wybranych współczesnych opracowań badawczych, ale również pozwala wnioskować o statusie „Chłopa polskiego…”, nie tyle, jako dzieła kanonicznego, ale raczej przełomowego dla obu problematyk. Z tym, że w tym drugim przypadku zwrócenie uwagi na emocje wiązało się bezpośrednio z ewolucją refleksji socjologicznej w kierunku indywidualizacji (w zakresie podejścia) i w kierunku interakcjonizmu symbolicznego.

Bibliografia

Bascom John. 1887. Sociology. New York & London: G.P. Putnam’s Sons.

Bericat Eduardo. 2016. “The sociology of emotions: Four decades of progress”. Current Sociology 64(3): 491–513.

Blackmar Frank W., John L. Gillin. 1917. Outlines of sociology. New York: The Macmillan Company.

Blackmar Frank W. 1926. History of human society. New York: Charles Scribner’s Sons.

Blackmar Frank W. 1890. The study of history and sociology. Topeka: Kansas Publishing House.

Blumer Herbert. 1939. Critiques of research in the social sciences: An appraisal of Thomas and Znaniecki’s “The Polish peasant in Europe and America”. New York: The Social Science Research Council.

Blumer Herbert. 1969. Symbolic interactionism. Perspective and method. Englewood Cliffs: PrenticeHall.

Bourdieu Pierre. 1984. Distinction a social critique of the judgement of taste. Cambridge: Harvard University Press.

Brinton Daniel G. 1902. The basis of social relations. A study in ethnic psychology. New York–London: G.P. Putnam’s Sons.

Brown Edmund W. 1885. The life of society. A general view. New York: G.P. Putnam’s Sons.

Burgess Ernest W. (ed). 1926. The urban community. Selected papers from the proceedings of the American Sociological Society 1925. Chicago: The University of Chicago Press.

Carver Thomas N. 1905. Sociology and social progress. A handbook for students of sociology. Boston: Ginn & Company.

Chancellor William E. 1919. Educational sociology. New York: The Century Company.

Chapin F. Stuart. 1920. An introduction to the study of social evolution. The prehistoric period. Second revised edition. New York: The Century Co.

Cooley Charles H. 1902. Human nature and the social order. New York: Charles Scribner’s Sons.

Crowell John F. 1898. The logical process of social development. A theoretical foundation for educational policy from the standpoint of sociology. New York: Henry Holt and Company.

Davies George R. 1917. Social environment. Chicago: A.C. McClurg & Company.

Dealey James Q. 1909. Sociology. Its simpler teachings and applications. New York: Silver, Burdett & Company.

Dealey James Q. 1920. Sociology. It’s development and applications. New York & London: D. A ppleton and Company.

Dealey James Q., Lester F. Ward. 1905. A text-book of sociology. London: The Macmillan Company.

Dow Grove S. 1920. Introduction to the principles of sociology. A text book for colleges and universities, Waco: Baylor University Press.

Ellwood Charles A. 1910. Sociology and modern social problems. New York: American Book Company.

Ellwood Charles A. 1915. The social problem. A constructive analysis. New York: The Macmillan Company.

Erll Astrid, Ansgar Nünning. (eds). 2008. Cultural memory studies. An international and interdisciplinary handbook. Berlin & New York: Walter de Gruyter.

Fairbanks Arthur. 1902. Introduction to sociology. New York: Charles Scribner’s Sons.

Fairchild Henry P. 1916. Outline of applied sociology. New York: The Macmillan Company.

Gdula Maciej. 2006. „Zmienne losy miłości w socjologii”. Kultura i Społeczeństwo 50(1–2): 79–103.

Giddings Franklin H. 1896. The principles of sociology. An analysis of the phenomena of association and of social organization. New York: Macmillan and Company.

Giddings Franklin H. 1922. Studies in the theory of human society. New York: The Macmillan Company.

Gillette John M. 1916. Sociology. Chicago: A. C. McClurg & Company.

Goffman Erving. 2010. Analiza ramowa. Esej z organizacji doświadczenia. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.

Golka Marian. 2009. Pamięć społeczna i jej implanty. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.

Hałas Elżbieta. 1991. Znaczenia i wartości społeczne. O socjologii Floriana Znanieckiego. Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL.

Hałas Elżbieta. 2007. Herbert Blumer – socjolog negocjowanego ładu w społeczeństwie demokratycznym. W: Interakcjonizm symboliczny. Perspektywa i metoda. H. Blumer, VII–XX. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.

Hayes Edward C. 1915. Introduction to the study of sociology. New York: D. Appleton and Company.

Henderson Charles R. 1911. A study of social elements. Institutions, character, progress. New York: Charles Scribner’s Sons.

Herbut Józef. 2007. Pragmatyzm. In: Powszechna Encyklopedia Filozofii. Tom 8: Pap – Sc. A. Maryniarczyk et al. (eds.), 442–444. Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z A kwinu.

Kaźmierska Kaja, Fritz Schütze. 2013. „Wykorzystanie autobiograficznego wywiadu narracyjnego w badaniach nad konstruowaniem obrazu przeszłości w biografii. Na przykładzie socjologicznego porównania narracji na temat życia w PRL-u i NRD”. Qualitative Sociological Review 9(4): 122–139.

Kleinginna Paul R. Jr., Anne M. Kleinginna. 1981. “A categorized list of emotion definitions, with suggestions for a consensual definition”. Motivation and Emotion 5(4): 345–379.

MacIver Robert M. 1917. Community. A sociological study being an attempt to set out the nature and fundamental laws of social life. London: Macmillan and Company.

Moore J. Howard. 1916. The universal kinship. Chicago: Charles H. Kerr & Company.

Morgan Lewis H. 1877. Ancient society or researches in the lines of human progres from savagery, through barbarism to civilization. New York: Henry Holt and Company.

Park Robert E., Ernst W. Burgess. 1921. Introduction to the science of sociology. Chicago: The University of Chicago Press.

Ross Edward A. 1910. Foundations of sociology. New York: The Macmillan Company.

Rowe Henry K. 1916. Society. It’s origin and development. New York: Charles Scribner’s Sons.

Ruth Jan-Erik, Anni Vilkko. 1996. Emotion in the construction of autobiography. In: Handbook of emotion, adult development, and aging. C. Magai, S. McFadden (eds.), 167–181. San Diego: Academic Press.

Schütze Fritz. 2007. Biography analysis on the empirical base of autobiographical narratives: how to analyse autobiographical narrative interviews – part I and part II. INVITE – Biographical Counselling in Rehabilitative Vocational Training – Further Education Curriculum. http://www.zsm.ovgu.de/Das+Zentrum/Forschungsprojekt+INVITE.html?highlight=invite [access: 26.08.2019].

Schütze Fritz. 2014. “Autobiographical accounts of war experiences. An outline for the analysis of topically focused autobiographical texts – using the example of the “Robert Rasmus” account in Studs Terkel’s book, “The Good War”. Qualitative Sociological Review 10(1): 224–283.

Sims Newell L. 1912. A Hoosier village. A Sociological study with special reference to social causation. New York: Columbia University.

Skinner Burrhus F. 2005. Science and human behavior. Cambridge: B.F. Skinner Foundation.

Skinner Burrhus F. 1938. The behavior of organisms. An experimental analysis. New York: Appleton Century Crofts, Inc.

Small Albion W., George E. Vincent. 1894. An introduction to the study of society. New York: American Book Company.

Smith Samuel G. 1920. Social pathology. New York: The Macmillan Company.

Smith Walter R. 1917. An introduction to educational sociology. Cambridge: Houghton Mifflin Company.

Snedden David. 1920. A digest of educational sociology. New York: Teachers College of Columbia University.

Stuckenberg John H.W. 1903. Sociology. The science of human society. New York & London: G.P. Putnam’s Sons.

Talarico Jennifer M., Kevin S. Labar, David C. Rubin. 2004. “Emotional intensity predicts autobiographical memory experience”. Memory & Cognition 32(7): 1118–1132.

Thomas William I., Florian Znaniecki. 1918. The Polish peasant in Europe and America. Monograph of an immigrant group. Volume I: Primary-group organization. Boston: The Gorham Press.

Thomas William I., Florian Znaniecki. 1919. The Polish peasant in Europe and America. Monograph of an immigrant group. Volume III: life record of an immigrant. Boston: The Gorham Press.

Todd Arthur J. 1918. Theories of social progress. A critical study of the attempts to formulate the conditions of human advance. New York: The Macmillan Company.

Turner Jonathan H., Jan E. Stets. 2006. “Sociological theories of human emotions”. Annual Review of Sociology 32(1): 25–52.

Turner Jonathan H., Jan E. Stets. 2009. Socjologia emocji. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Ward Lester F. 1883. Dynamic sociology, or applied social science, as based upon statical sociology and the less complex sciences, vol. 1–2, New York: D. Appleton and Company.

Ward Lester F. 1899. Outlines of sociology. New York: The Macmillan Company.

Willcox Walter F. 1894. “Reviewed work: An introduction to the study of society by Albion N. Small, George E. Vincent”. The School Review 2(9): 570–571.

Woroniecka Grażyna. 2007. Interakcja a świat społeczny. O programie metodologicznym Herberta Blumera. W: Interakcjonizm symboliczny. Perspektywa i metoda. H. Blumer, XXI–XXVIII. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.

Ziółkowski Marek. 1981. Znaczenie, interakcja, rozumienie. Studium z symbolicznego interakcjonizmu i socjologii fenomenologicznej jako wersji socjologii humanistycznej. Warszawa: PWN.

Znaniecki Florian. 1926. Przedmowa do polskiego przekładu. W: Wprowadzenie do nauki socjologji. Tom 1. R.E. Park, E.W. Burgess (red.), V–VII. Poznań: Fiszer i Majewski – Księgarnia Uniwersytecka.

Opublikowane
2019-12-23
Dział
Artykuły