„Cytrusowe” powieści. Fenomen współczesnych włoskich sag rodzinnych
DOI:
https://doi.org/10.26485/ZRL/2026/69.1/12Słowa kluczowe:
family saga, the Premio Bancarella, contemporary Italian novels, female perspective, ItalyAbstrakt
This article will discuss an important phenomenon in Italian literature in recent years — the growing popularity of family sagas focusing on female characters and recounting their lives against the backdrop of historical, social and cultural changes taking place in Italy in the 20th century. This trend will be analysed in the context of four representative novels of the genre, which between 2021 and 2025 won the Premio Bancarella, an important award given to works of high literary value that are also very popular with readers. The spread of the convention of contemporary Italian family sagas will be placed in the context of the rich tradition of this genre in the history of Italian literature. The analysed novels will be characterised in terms of their themes in order to highlight the most significant motifs used by the authors to describe the condition of women from previous generations. In addition, the publishing strategies of Polish publishers will be discussed, which aim to associate the novels mentioned with common perceptions of Italy, allowing the works on this subject to be collectively referred to as “citrus” novels.
Liczba pobrań
Bibliografia
Auci Stefania (2019), I leoni di Sicilia, Nord, Mediolan.
Auci Stefania (2021), L’inverno dei leoni, Nord, Mediolan.
Auci Stefania (2022), Sycylijskie lwy, W.A.B., Warszawa.
Auci Stefania (2023), Zima lwów, W.A.B., Warszawa.
Bonavita Riccardo (2005), L’Ottocento, il Mulino, Bologna.
Cavagnoli Stefania (2022), Linguaggio e potere. Nominare è riconoscere [w:] La riforma del cognome in Italia: tra diritto all’identità e promozione della parità di genere, red. R. Oliva, F. Dragotto, S.M. Melchiorre, Blonk, Mediolan.
Colarizi Simona (2019), Storia del Novecento italiano, Rizzoli, Mediolan.
Crisci Massimiliano, Buonomo Alessio, Caruso Maria Girolama (2019), I nuovi volti della famiglia italiana: dinamiche recenti e aspetti evolutivi, „La Rivista delle Politiche Sociali/ Italian Journal of Social Policy” nr 4, www.futura-editrice.it/wp-content/uploads/2020/02/06-Crisci-Buonomo-Caruso.pdf [dostęp: 12.02.2026].
Czerska Tatiana (2011), Między autobiografią a opowieścią rodzinną. Kobiece narracje w Polsce po 1944 roku w perspektywie historyczno-kulturowej, Wydawnictwo Naukowego Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin.
De Carlo Andrea F. (2008), „Polonia? Aaah Bologna!” W labiryncie stereotypów włosko-polskich i polsko-włoskich, „Postscriptum Polonistyczne” nr 1(1), https://journals.us.edu.pl/index.php/PPol/article/view/11195 [dostęp 24.04.2026].
Ferroni Giulio (2013), Storia della leteratura italiana. Il Novecento e il nuovo millennio, Mondadori, Mediolan.
Ferroni Giulio (2015), Letteratura italiana contemporanea. 1945–2014. Seconda edizione, Mondadori, Mediolan.
Ferroni Giulio, Cortellessa Andrea, Pantani Italo, Tatti Silvia (2005), Storia e testi della letteratura italiana. Ricostruzione e sviluppo nel dopoguerra (1945–1968), Einaudi, Mediolan.
Fondazione Città del Libro (b.r.), www.fondazionecittadellibro.it [dostęp: 11.02.2026].
Ganeri Margherita (2011), Per un canone del romanzo storico italiano del Novecento [w:] Un secol de Italienistică la Bucureşti, III. Actele colocviului aniversar, red. D. Condrea Derer, H. Stănciulescu, Editura Universităţii din Bucureşti, Bukareszt.
Giannone Francesca (2023), La portalettere, Nord, Mediolan.
Giannone Francesca (2024a), Domani, domani, Nord, Mediolan.
Giannone Francesca (2024b), Listonoszka z Apulii. Włoska opowieść o nadziei i odwadze, Znak, Kraków.
Giannone Francesca (2025), Zapach Apulii. Włoska saga o miłości i dziedzictwie, Znak, Kraków.
Il romanzo in Italia (2018), t. 1–4, red. G. Alfano, F. de Cristofaro, Carocci Editore, Rzym.
Intervista ad Aurora Tamigio, autrice di „Il cognome delle donne” (2024), „Feltrinelli Editore”, 27 sierpnia, www.feltrinellieditore.it/speciali/2024/08/27/intervista-a-aurora-tamigioautrice-di-il-cognome-delle-donne [dostęp: 13.02.2026].
Kornacka Barbara (2013), Ucho, oko, ciało. O prozie „młodych pisarzy” lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych we Włoszech, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Adama Mickiewicza, Poznań.
Lukács György (1968), Teoria powieści. Esej historyczno-filozoficzny o wielkich formach epiki, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.
Mack Smith Denis (2019), Storia d’Italia, Laterza, Bari.
Milena Palminteri vince Bancarella 2025 con “Come l’arancio amaro”. Il romanzo edito da Bompiani premiato a Pontremoli (2025), 21 lipca, „askanews”, https://askanews.it/2025/07/21/milena-palminteri-vince-il-bancarella-2025-con-larancio-amaro [dostęp: 13.02.2026].
“National bestseller”: il viaggio americano del romanzo “La portalettere” di Francesca Giannone (2025), “ilLibraio.it”, 15 lipca, www.illibraio.it/news/narrativa/la-portalettere-stati-uniti-1476967 [dostęp: 13.02.2026].
Palminteri Milena (2024), Come l’arancio amaro, Bompiani, Mediolan.
Palminteri Milena (2025), Jak gorzka pomarańcza, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań.
Per un dizionario critico della letteratura italiana contemporanea. 100 voci (2020), red. R. Luperini, E. Zinato, Carocci Editore, Rzym.
Plazzotta Claudio (2024), Libri, nel mercato italiano trionfano i long seller, „ItaliaOggi Online”, 20 grudnia, www.italiaoggi.it/marketing-e-media/media/libri-nel-mercato-italianotrionfano-i-long-seller-q0h5zegr [dostęp: 13.02.2026].
Premio Strega (b.r.), www.premiostrega.it [dostęp: 11.02.2026].
Saghe familiari per viaggiare nel tempo e nello spazio (2026), “ilLibraio.it”, 16 stycznia, www.illibraio.it/news/narrativa/saghe-familiari-libri-1295942 [dostęp: 13.02.2026].
Tamigio Aurora (2023), Il cognome delle donne, Feltrinelli, Mediolan.
Tamigio Aurora (2024), Tam, gdzie kwitną cytryny, Książnica, Wrocław.
Zatora Anna (2022), Saga rodzinna w literaturze polskiej XXI wieku. Konwencja czy kontestacja?, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, DOI: 10.18778/8220-815-3.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
