Procesy naśnieżne i grèzes litées

Abstrakt

Artykuł w języku francuskim.

TYTUŁ ORYGINALNY: Processus supranivaux et grèzes litées

W swoich badaniach ilościowych procesów peryglacjalnych na Spitsbergenie Alfred Jahn¹ opisuje małe żwiry (głównie o wielkości od 1 do 10 mm) osadzone na śniegu i często układające się w smugi w dół zbocza. Następnie stwierdza: „Zarówno rodzaj materiału, jak i sposób jego akumulacji wykazują uderzające podobieństwo do osadów określanych w literaturze francuskiej jako grèzes litées. W rzeczywistości grèzes litées Francji są definiowane przede wszystkim przez ich warstwowy układ w przekrojach pionowych; interesujące byłoby sprawdzenie, czy osady supraniwalne Spitsbergenu wykazują podobne cechy w przekroju pionowym. Materiał na Spitsbergenie nie jest całkowicie identyczny; Alfred Jahn opisuje go jako „cubique” (s. 21); w grèzes litées Francji jest on natomiast zazwyczaj silnie spłaszczony, przynajmniej w zakresie wielkości 10–20 mm. Prawdą jest, że niektóre warstwy grèzes litées, podobnie jak osady supraniwalne Spitsbergenu, są pozbawione mułu lub drobnych cząstek; jednak w innych warstwach grèzes te drobne frakcje są obecne. Podsumowując, grèzes litées Francji i powierzchniowe osady Spitsbergenu wykazują pewne analogie, ale także różnice. Hipoteza, którą wcześniej przedstawiono dla „grèzes litées” Francji i Belgii (ślizgających się po pokrytej lodem lub szronem powierzchni) wydaje mi się równie uzasadniona, jak hipoteza depozycji połączonej z odpływem. Obserwacje Alfreda Jahna dostarczają niezwykle cennych nowych szczegółów na temat tego ostatniego typu, za co należą mu się najserdeczniejsze podziękowania.