Dwa cyrki niwacyjne w pobliżu Aberystwyth, Walia

Autor

  • Edward Watson University College of Wales, Wydział Geografii i Antropologii, Aberystwyth, UK

DOI:

https://doi.org/10.26485/BP/1966/15/10

Słowa kluczowe:

soliflukcja, topnienie, platforma dryftowa

Abstrakt

Na wyżynach Walii występują zarówno cyrki lodowcowe, jak i niwacyjne. W okresie późnoglacjalnym te pierwsze były wypełnione przez lodowce cyrkowe, które miały zdolność transportowania materiału skalnego poza obręb cyrku. Cyrki te cechują się obecnością form erozyjnych, zazwyczaj w postaci misy jeziornej otoczonej moreną.

Z kolei cyrki niwacyjne były zajmowane przez wieloletnie płaty śniegu, które nie wykazywały zdolności przemieszczania się. Ich dna charakteryzują się dominacją procesów akumulacyjnych - materiał skalny, powstający w wyniku procesów zamrażania i rozmarzania, przemieszczał się pod pokrywą śnieżną ku dolnej części płatu, gdzie akumulował się, tworząc platformę dryftową.

W platformie dryftowej w Cwm Du, w przekrojach odsłaniają te osady do głębokości 15 metrów, ukazując warstwy niesortowanego materiału skalnego w matriksie niebieskoszarej gliny, przeplatane warstwami bardziej żwirowymi, zazwyczaj o barwie żółtoszarej. Te pierwsze są typowe dla depozytów soliflukcyjnych związanych z lokalnym typem skał, natomiast drugie interpretuje się jako słabo przepłukane residua, z których woda z topniejącego śniegu częściowo wypłukała drobnoziarnisty matriks.

Niekiedy, jak ma to miejsce w Gwm Tinwen, występuje protalus lub tzw. pseudomorena, zwykle związana ze stromym, wysokim zboczem. W takim przypadku materiał skalny odrywający się od zbocza nie zatrzymuje się na płacie śniegu, lecz przemieszcza się po jego stromym stoku, tworząc podstawy wał gruzowy.

Bibliografia

Behre, C. H., 1933 - Talus behaviour above timber, in the Rocky Mountains. Jour. Geol., vol. 41; p. 622-635.

Botch, S. G., 1946 - Snejniki i snejnaya eroziya v severnykh tchastyakh Urala. Bull. Geog. Soc. USSR, t. 78; p. 207-222. (Translation by C. E. D. P., Paris: Les neves et l'erosion par la neige dans la partie Nord de l'Oural).

Botch, S. G., 1948 - Eshtche neskolko zametchanii o prirode snegovoy erozii. Bull. Geog. Soc. USSR, t. 80; p. 609-611. (Translation by C. E. D. P., Paris: Encore quelques remarques sur la nature de l'erosion par la neige),

Boyé, M., 1952 - Névés et érosion glaciaire. Rev. Géomorph. Dyn., année 3; p. 20-36.

Brown, E. H., 1952 - The River Ystwyth, Cardiganshire; a geomorphological analysis. Proc. Geol. Assoc., vol. 63; p. 244-269.

Bryan, K., 1934 - Geomorphic processes at high altitudes. Geog. Review, vol. 24; p. 655-656.

Flint, R. F., 1957 - Glacial and Pleistocene geology. New York.

Lewis, W. V., 1939 - Snow patch erosion in Iceland. Geog. Jour., vol. 94; p. 153-161.

McCabe, L. H., 1939 - Nivation and corrie erosion in West Spitzbergen. Geog. Jour., vol. 94; p. 447-465.

Matthès, F. E., 1900 - Glacial sculpture of the Bighorn Mountains, Wyoming. Twenty­first Annual Report U.S. Geol. Survey, 1899-1900; p. 167-190.

Russell, R. J., 1933 - Alpine landforms of the western United States. Bull. Geol. Soc. America, vol. 44; p. 927-949.

Sharp, R. P., 1942 - Multiple Pleistocene glaciation on San Francisco Mountain, Arizona. Jour Geol., vol. 50; p. 481-503.

Tricart, J., 1963 - Géomorphologie des régions froides. Paris, C. D. U.

Opublikowane

2025-12-17

Numer

Dział

ARTYKUŁY