Kilka uwag na temat możliwości ustalenia wysokości kosztów procesu karnego w Polsce w drodze wnioskowania statystycznego
DOI:
https://doi.org/10.26485/SPE/2022/124/6Słowa kluczowe:
dane księgowe, kwerenda danych, próba reprezentatywna, weryfikacja hipotez statystycznychAbstrakt
Przedmiot badań: Przedmiot badań stanowią szacunki kosztów procesu karnego w Polsce przy użyciu dostępnych danych zastanych i ankietowych.
Cel badawczy: Celem artykułu jest próba empirycznej odpowiedzi na kilka ważkich pytań związanych z możliwością pomiaru wysokości kosztów procesu karnego w polskim sądownictwie.
Metoda badawcza: Do realizacji celu badawczego wykorzystano dane zastane z oficjalnych raportów księgowych, prowadzonych na szczeblu wybranych sądów, oraz podjęto starania o ich zaczerpnięcie ze źródeł bezpośrednio afiliowanych przy Ministerstwie Sprawiedliwości. Wysiłki te nie doprowadziły do oczekiwanych efektów; jedynym źródłem informacji w w/w obszarze okazała się baza danych utworzona na potrzeby realizacji grantu NCN nr 2015/19/B/HS5/01217 „Koszty procesu karnego w świetle ekonomicznej analizy prawa”, kierowanego przez dr hab. Dobrosławę Szumiło-Kulczycką, prof. UJ. Informacje zawarte w tej bazie posłużyły do sformułowania kilku hipotez badawczych – poniżej intencjonalnie przedstawionych w formule pytań – których weryfikacji dokonano za pomocą adekwatnych narzędzi statystyki matematycznej (testdwóch średnich, metoda ANOVA, test wielu proporcji).
Wyniki: Pomimo że utworzona baza danych stanowi bezprecedensowe i najpełniejsze źródło wiedzy w zakresie ilościowych, kosztowych aspektów procesu karnego w Polsce, to jednak próba generalizacji wniosków, które mogłyby być sformułowane na jej podstawie na populację wszystkich sądów w Polsce, musi być bardzo ostrożna. W świetle przeprowadzonego w tym artykule badania zgromadzone w bazie dane nie mogą być bowiem uznane za w pełni reprezentatywne. Ponadto – warunkowo względem wniosku poprzedzającego – zróżnicowanie przedmiotowe spraw karnych nie tłumaczy w sposób jednoznaczny różnic w kosztach procesu karnego
Liczba pobrań
Bibliografia
Florczak W. (red.), Nieodpłatna pomoc prawna w Polsce. Systemowa analiza interdyscyplinarna, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2021.
Greń J., Statystyka matematyczna. Modele i zadania, PWN, Warszawa 1984.
Klejnowska M. (red.), Koszty procesu w sprawach karnych, System Prawa Karnego Procesowego 2018/XVIII, Wolters Kluwer Polska.
Pacces A.M., Visscher L.T., Methodology of Law and Economics, w: B. van Klink, S. Taekema (red.), Law and Method. Interdisciplinary Research into Law, Series Politika 2013/4, Mohr Siebeck, Tübingen, s. 85–107.
Siemaszko A., Sprawność postępowań karnych w świetle danych statystycznych, Instytut Wymiaru
Sprawiedliwości, Warszawa 2010.
Szumiło-Kulczycka D. (red.), Koszty procesu karnego w ujęciu teoretycznym i empirycznym, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2020.
Voigt S., Determinants of Judicial Efficiency: A Survey, European Journal of Law and Economics 2016/24, s. 183–208.