Morfogeneza peryglacjalna w dolinach rzecznych Wyżyny Łódzkiej i jej zróżnicowanie w czasie i przestrzeni
DOI:
https://doi.org/10.26485/BP/1994/33/9Słowa kluczowe:
rzeźba fluwialna, erozja peryglacjalna, depozycja peryglacjalna, uwarunkowania lokalneAbstrakt
Artykuł w języku francuskim.
TYTUŁ ORYGINALNY: La morphogenèse périglaciaire dans les valleés fluviales du Plateau de Łódź et sa differentiation dans le temps et dans l'espace
Morfogeneza peryglacjalna odegrała najważniejszą rolę w rozwoju rzeźby fluwialnej i geologii Wyżyny Łódzkiej. Szczególnie ważnymi okresami erozji były stadia kataglacjalne saalianu, wczesnego vistulianu i górnego plenivistulianu, natomiast najbardziej intensywna depozycja miała miejsce w środkowym i wczesnym stadium górnego plenivistulianu. Efektywność i charakter procesów peryglacjalnych zależały głównie od rzeźby i rozmiarów zlewni. Oznacza to, że typowo lokalne warunki mogą dominować w roli czynników klimatycznych. Przykładem takiej współzależności jest równoczesne występowanie zarówno meandrującego (dolina Neru), jak i roztokowego (doliny Mrogi i Wolbórki) układu korytowego na Wyżynie Łódzkiej w późnym vistulianie.
Bibliografia
Baraniecka, D., 1982 - Stanowiska osadów środkowego vistulianu w rejonie Bełchatowa (Localités avec des dépôts du Vistulien moyen aux environs de Bełchatów). Czwartorzęd rejonu Bełchatowa. I Sympozjum. Wrocław-Warszawa.
Dylik, J., 1964 - Éléments essentiels de la notion de "périglaciaire" Biul. Peryglacjalny, 14.
Dylik, J., 1967 - Główne elementy paleogeografii młodszego plejstocenu Polski Środkowej (Eléments essentiels de la paléogéographie du Pléistocène supérieur de la Pologne Centrale), in: Czwartorzęd Polski. PWN, Warszawa.
Dylikowa, A., 1962 - Notion et terme "périglaciaire". Biul. Peryglacjalny, 11.
Goździk, J., 1981 - Les changements des processus éoliens dans la Pologne Centrale au cours du Vistulien (Würm). Recherches Géogr. Strasbourg, 16-17.
Goździk, J., 1986 - Structures des fentes à remplissage primaire vistuliennes en Pologne. Biul. Peryglacjalny, 32.
Jahn, A., 1975 - Problems of the periglacial zone. PWN, Warszawa.
Jastrzębska-Mamełka, M., 1985 - Interglacjał eemski i wczesny vistulian w Zgierzu-Rudunkach na Wyżynie Łódzkiej. (summary: Eemian and early Vistulian at Zgierz-Rudunki in the Łódź region). Acta Geogr. Lodz., 53.
Klatkowa, H., 1965 - Niecki i doliny denudacyjne w okolicach Łodzi (résumé: Vallons en berceau et vallées sechès aux environs de Łódź). Acta Geogr. Lodz., 23.
Klatkowa, H., 1984 - Bychlew - Późnoplejstoceńskie i holoceńskie osady Pabianki (Bychlew - Dépôts fini-pléistocènes et holocènes de Pabianka). W: Przewodnik Konferencji: Rozwój sieci dolinnej na Wyżynie Łódzkiej w późnym plejstocenie i holocenie. Łódź.
Klatkowa, H., 1985 - Osady depozycji naśnieżnej późnego vistulianu (summary: Over-snow deposition of the Late vistulian sediments). Acta Geogr. Lodz., 50.
Kozarski, S., 1983 - River channel adjustment to climate changes in West Central Poland. In: Background to Palaeohydrology. A perspective K. J. Gregory (ed.). John Wiley and Sons. Chichester.
Kozarski, S., Rotnicki, K., 1977 - Valley floors and changes of river channel patterns in the North Polish Plain during the late Würm and Holocene. Quest. Geogr., 4.
Kuydowicz-Turkowska, K., 1975 - Rzeczne procesy peryglacjalne na tle morfogenezy doliny Mrogi (résumé: Processus fluviaux périglaciaires sur le fond de la morphogenèse de la vallée de la Mroga). Acta Geogr. Lodz., 36.
Manikowska, B., 1985 - O glebach kopalnych, stratygrafii i litologii wydm Polski Środkowej (summary: On the fossil soils, stratigraphy and lithology of the dunes in Central Poland). Acta Geogr. Lodz., 52.
Mycielska-Dowgiałło, E., 1977 - Channel pattern during the last Glaciation and Holocene in the northern part of the Sandomierz Basin and the middle part of the Vistula Valley. In: River channel changes. K. J. Gregory (ed.). Wiley, Chichester, London.
Pissart, A., 1977 - Géomorphologie périglaciaire. Liège.
Romanovskij, N. N., 1973 - O geologiczeskoj dejatelnosti naledej (sur l'action géologique des naled's). Merzlotnyje isledovanija, vyp. XIII. Izd. Mosk. Univ.
Rotnicki, K., 1988 - Main phases of erosion and accumulation in the Prosna valley in the last glacial-interglacial cycle. In: Changes in the geographical environment of Poland. L. Starkel (ed.). Geographia Polonica, 53.
Schumm, S. A., 1977 - Geomorphic implications of climatic changes. Introduction to fluvial processes. London.
Starkel, L., 1977 - Last glacial and holocene fluvial chronology in the carpathian valleys. Studia Geomorph. Carp. - Balc., 11.
Starkel, L., 1983 - The reflection of hydrologic changes in the fluvial environment of the temperate zone during the last 15 000 years. In: Background to Paleohydrology. A perspective. K. J. Gregory (ed.) John Wiley and Sons. Chichester.
Środoń, A., 1967 - Stratygrafia późnego plejstocenu Polski niżowej na podstawie paleobotanicznej (Stratigraphie du Pléistocène tardif de la Pologne sur la base paléobotanique). In: Czwartorzęd Polski. PWN. Warszawa.
Turkowska, K., 1988 - Rozwój dolin rzecznych na Wyżynie Łódzkiej w późnym czwartorzędzie (résumé: Évolution des vallées fluviatiles sur le Plateau de Łódź au cours du Quaternaire tardif). Acta Geogr. Lodz., 57.
Wieczorkowska, J., 1975 - Rozwój stoków Pagórków Romanowskich na tle paleogeografii obszaru (résumé: L'évolution des versants des collines de Romanów à la lumière de la paléogéographie de la région). Acta Geogr. Lodz., 35.
