Mikrorzeźba peryglacjalna w subniwalnej strefie Kazbeku

Abstrakt

W trakcie wycieczki na Kaukaz w sierpniu 1957 roku zaobserwowano drobne formy peryglacjalne na wschodnim zboczu Kazbeku, w strefie między doliną Tereku a lodowcem Gergeckim, na wysokościach 1800–3600 m n.p.m. Obszar ten jest typowym terenem wysokogórskim wulkaniczno-glacjalnym, z pokrywą skał wulkanicznych i warstwami osadów rzecznych. Klimat Środkowego Kaukazu łączy cechy suchego, podzwrotnikowego klimatu Zakaukazia z umiarkowanym klimatem wysokogórskim. W strefie podlegającej kongelifrakcji i działaniu lodu włóknistego rozwijają się różne formy mikrorzeźby peryglacjalnej, w tym kopce, tufury i poligonalne gleby, zależne od obecności roślinności, wilgotności oraz procesów mrozowych i eolicznych. Wysunięto wnioski, że współczesna kongelifrakcja zachodzi na gołoborzach i wychodniach skał, natomiast formy kopcowe i poligonalne wynikają zarówno z procesów mrozowych, jak i wysychania gleby w warunkach dużych amplitud temperatury oraz silnego promieniowania. Obserwacje potwierdzają znaczenie warunków geomorfologicznych, klimatycznych i glebowych dla powstawania drobnej rzeźby peryglacjalnej w wysokich partiach Kazbeku.