Zjawiska kriogeologiczne w północnym Pamirze (Centralny Trans-Alaj)
DOI:
https://doi.org/10.26485/BP/1964/14/15Słowa kluczowe:
Pamir, Trans-Alaj, procesy kriogeniczne, soliflukcja, wieloletnia zmarzlina, formy mrozowe, glacjacja, procesy eoliczneAbstrakt
Artykuł przedstawia wyniki badań kriogeologicznych przeprowadzonych latem 1961 r. w północnym Pamirze, w rejonie Centralnego Trans-Alaju, w ramach międzynarodowej ekspedycji na Szczyt Lenina (7134 m n.p.m.). Autor opisuje procesy eoliczne, glacjalne i peryglacjalne w dolinie Achik-Tash i w depresji Alajskiej, analizując rozwój tarasów rzecznych, osadów glacigenicznych i soliflukcyjnych. Stwierdzono występowanie zróżnicowanych form mrozowych – mikro- i makropoligonów, tufurów, form soliflukcji i glaciosoliflukcji – oraz oznaki intensywnego wietrzenia mrozowego oraz erozji eolicznej w warunkach wysokogórskich. Wyniki te stanowią ważny wkład w poznanie współczesnych procesów kriogenicznych i zasięgu zmarzliny wysokogórskiej Pamiru.
Bibliografia
Corte, A. E., 1953 - Contribución a la morfologia periglacial de la alta Cordillera, con especial mención al aspecto criopedológico. Anales del Dep. de Invest. Cient. de la Univ. Nac. Cuyo, t. 1, Mendoza.
Heim, A., 1936 - The glaciation and solifluction at Minya Gongkar. Geogr. Jour., vol. 87.
Klaer, W., 1962 - Untersuchungen zur klimagenetischen Geomorphologie in den Hochgebirge Vorderasien. Heidelberger Geogr. Arbeiten, H. 11.
Lliboutry, L., 1957 - Etudes de cryopédologie dans les Andes du Chili Central. Biuletyn Peryglacjalny, nr 5; p. 141-146.
Markov, K. K., 1934 - O poligonalnykh (yacheistykh) obrazovaniyakh severnogo Pamira (On the poligonal phenomena in northern Pamir). Izv. Gos. Geogr. Obshchestva, t. 66, p. 402-407, Leningrad-Moskva.
Odell, N. E., 1925 - Observations on the rocks and glaciers of Mount Everest. Geogr. Jour., vol. 66.
Poser, H., 1935 - Zur Bildung von Schneeschalen auf Schnee- Firn- und Eisfeldern. Ztschr. f. Gletscherkunde, Bd. 23; p. 92-98.
Prosová, M., Sekyra, J., 1960 - Microrelief périglaciaire dans la zone subnivale de Kazbek (Caucase). Biuletyn Peryglacjalny, nr 7; p. 89-93.
Sekyra, J., 1961 - Kvartér severozápadni Afriky (summary: The Quaternary of north-western Africa). Anthropozoikum, 10; p. 237-247, Praha.
Sekyra, J., 1964 - Results of the geological and geomorphological investigations in the Pamir (Central Trans-Alai). Sbornik geol. véd. A, 2, Praha.
Troll, C., 1944 - Strukturböden, Solifluktion und Frostklimate der Erde. Geol. Rundschau, Bd. 34; p. 545-694.
Wiche, K., 1962 - Le périglaciaire dans le Karakorum de l'Ouest. Biuletyn Peryglacjalny, nr 11; p. 103-110.
Zabirov, R. D., 1955 - Oledenenie Pamira (Glaciation in Pamir). Moskva, 370 pp.
