O przebiegu i regularności granicy występowania gruntów strukturalnych
DOI:
https://doi.org/10.26485/BP/1962/11/24Słowa kluczowe:
linia zasięgu śniegu, granica zasiegu drzew, cycle zamarzania-odmarzaniaAbstrakt
Artykuł w języku niemieckim.
TYTUŁ ORYGINALNY: Über Verlauf und Gesetzmässigkeit der Strukturbodengrenze
Nowe badania terenowe, przeprowadzone niemal jednocześnie w Europie, Afryce i Ameryce Południowej, wykazały, że granica występowania gruntów strukturalnych nachyla się na dużych obszarach od strefy klimatycznej oceanicznej do kontynentalnej, biegnąc tym samym w kierunku przeciwnym do tego, jaki wcześniej zakładano na podstawie mniej lub bardziej przypadkowych obserwacji. Przegląd starszych i nowszych badań ujawnia, że dawnego poglądu nie da się już utrzymać. Tylko w małej skali, tj. tam, gdzie decydujące znaczenie mają pomiary masy, granica granica występowania gruntów strukturalnych przebiega w tym samym kierunku co linie zasięgu śniegu i drzew. W dużej skali zawsze nachyla się od krawędzi oceanu do wnętrza kontynentalnego. Wykazuje to zależność od średnich temperatur i (rocznych i dziennych) wahań temperatury, o ile prowadzą one do morfologicznie istotnych cykli zamarzania i rozmarzania w gruncie.
Bibliografia
Büdel, J., 1952 - Bericht über klima-morphologische und Eiszeitforschungen in Niederafrika. Erdkunde, Bd. 6; p. 104-132.
Büdel, J., 1954 – Sinai, „die Wüste der Gesetzesbildung". Ergebnisse und Probleme moderner geographischer Forschung (Mortensen-Festschrift). Bremen-Horn; p. 63-86.
Czajka, W., 1955 - Rezente und pleistozäne Verbreitung und Typen des periglazialen Denudationszyklus in Argentinien. Acta Geographica, 14, Helsinki; p. 121-140.
Czajka, W., 1958 - Lage und Materialbestimmtheit von Frostmusterböden. SchlernSchriften, 190 (Klebelsberg-Festschrift), Innsbruck; p. 31-43.
Hastenrath, S., 1960 - Klimatische Voraussetzungen und grossräumige Verteilung der Froststrukturböden. Ztschr. f. Geomorph., N.F., Bd. 4; p. 69-73.
Hempel, L., 1958 - Zur geomorphologischen Höhenstufung der Sierra Nevada Spaniens. Erdkunde, Bd. 12; p. 270-277.
Hövermann, J., 1954 - Über glaziale und ,,periglaziale" Erscheinungen in Erithrea und Nordabessinien. Ergebnisse und Probleme moderner geographischer Forschung (Mortensen-Festschrift), Bremen-Horn; p. 87-112.
Hövermann, J., 1960 - Über Strukturboden im Elburs (Iran) und zur Frage des Verlaufs der Strukturbodengrenze. Ztschr. f. Geomorph., N.F., Bd. 4; p. 173-174.
Klaer, W., 1957 - Beobachtungen zur rezenten Schnee- und Strukturbodengrenze im Hochlibanon. Ztschr. f. Geomorph., N.F, Bd. 1; p. 57-70.
Mensching, H., 1953 - Morphologische Studien im Hohen Atlas von Marokko. Würzburger Geogr. Arbeiten, H. 1.
Poser, H., 1933 - Das Problem des Strukturbodens. Geol. Rundschau, Bd. 24; p. 105-121.
Poser, H., 1957 - Klimamorphologische Probleme auf Kreta. Ztschr. f. Geomorph., N.F., Bd. 1; p. 119-142.
Schamp, H., 1951-52 - Das Hochgebirge des südlichen Sinai und die Frage seiner diluvialen Vereisung. Die Erde, Bd. 3; p. 18-25.
Spreitzer, H., 1957 - Zur Geographie des Kilikischen Ala Dag im Taurus. Festschrift zur Hundertjahrfeier der Geogr. Ges. Wien 1856-1956; p. 414-459.
Spreitzer, H., 1959 - Flussflächen im Kilikischen Ala Dag im Taurus. Mitt. Österr. Geogr. Ges., Bd. 101; p. 183-201.
Troll, C., 1944 - Strukturböden, Solifluktion und Frostklimate der Erde. Geol. Rundschau, Bd. 34; p. 545-694.
Troll, C., 1947 - Die Formen und Solifluktion und periglaziale Bodenabtragung. Erdkunde, Bd. 1; p. 162-175.
Wiche, K., 1953 - Pleistozäne Klimazeugen in den Alpen und im Hohen Atlas. Mitt. Geogr. Ges. Wien, Bd. 59; p. 143-166.
