Problemy chronologiczne gleb strukturalnych (krioturbacyjnych) na Węgrzech
DOI:
https://doi.org/10.26485/BP/1964/14/12Słowa kluczowe:
gleby strukturalne, krioturbacja, plejstocen, Węgry, zlodowacenie Würm, Riss, Mindel, terasy rzeczneAbstrakt
Artykuł przedstawia wyniki badań nad chronologią gleb strukturalnych (zjawisk krioturbacyjnych) na Węgrzech. Autor analizuje rozmieszczenie i budowę form kriogenicznych w osadach różnego wieku, od plejstocenu dolnego po młodszy würm. Wskazuje, że większość struktur mrozowych w Europie Środkowej pochodzi z ostatniego zlodowacenia, lecz na Węgrzech występują także starsze, z okresu Riss I Mindel. Pécsi opisuje formy charakterystyczne dla kolejnych faz klimatycznych plejstocenu – poligonalne, klinowe i workowate deformacje – i wiąże ich występowanie z poziomami teras rzecznych. Na tej podstawie proponuje chronologiczną klasyfikację zjawisk krioturbacyjnych oraz wykorzystanie ich do określania wieku osadów i powierzchni geomorfologicznych.
Bibliografia
Büdel, J., 1959 - Periodische und episodische Solifluktion im Rahmen der klimatischen Solifluktionstypen. Erdkunde, Bd. 13; p. 297-314.
Büdel, J., 1960 - Die Frostschutt-Zone Südost-Spitzbergens. Colloquium Geographicum, Bd. 6, Bonn; 105 pp.
Dylik, J., 1956 - The periglacial structures at Tarzymiechy and their significance for the morphogeny and stratigraphy of the Quaternary. Biuletyn Peryglacjalny, nr 3; p. 107-118.
Ebers, E., 1954 - Die Periglazial-Erscheinungen im bayerischen Teil des Eisteizlichen Salzach-Vorlandgletschers. Göttinger Geogr. Abhandl., H. 15; p. 9-15.
Fink, J., 1950 - Leitlinien einer österreichischen Quartärstratigraphie. Mitt. Geol. Ges. Wien, Bd. 53; p. 249-266.
Jahn, A., 1956 - Some periglacial problems in Poland. Biuletyn Peryglacjalny, nr 4; p.169-183.
Kaiser, K., 1960 - Klimazeugen des periglazialen Dauerfrostbodens in Mittel- und Westeuropa. Eiszeitalter u. Gegenwart, Bd. 11; p. 121-141.
Kretzói, M., 1953 - A negyedkor taglalása gerinces fauna alapján (Die Gliederung des Quartärs auf Grund der Wirbeltierfauna). Alföldi Kongresszus, Akadémiai kiadó, Budapest; p. 89-99.
Mensching, H., 1953 - Die periglaziale Formung der Landschaft des unteren Werratals. Göttinger Geogr. Abhandl., H. 14; p. 79-128.
Mottl, M., 1941 - Az interglaciálisok és interstadiálisok a magyarországi emlösfauna tükrében (Die Interglaziale und Interstadiale im Spiegel der Säugetierfauna Ungarns ). Beszámoló a Földt. Int. vitaüléseinek munkálatairól (Berichte über die Arbeiten d. Debattensitzungen d. Ung. Geol. Inst.); 42 pp.
Pécsi, M., 1959 - Entwicklung und Morphologie des Donautales in Ungarn. Akadémiai kiadó, Budapest; p. 345.
Pécsi, M., 1961a - Die wichtigsten Ergebnisse geomorphologischer Forschungen des Quartärs in Ungarn. in: Stand der ungarischen Quartärforschung. Inst. Geol., Prace, t. 34 (Quaternary of central and eastern Europe), Warsaw; p. 287-311.
Pécsi, M., 1961b - Die wichtigeren Typen der periglazialen Bodenfrosterscheinungen in Ungarn. INQUA VIth Congress, Abstracts of papers; p. 95-96.
Pécsi, M., 1963 - Die periglazialen Erscheinungen in Ungarn. Petermanns Geogr. Mitt. Jhg. 107; p. 162-182.
Poser, H., 1948 - Boden- und Klimaverhältnisse in Mittel- und Westeuropa während der Würm-Eiszeit. Erdkunde, Bd. 2; p. 53-68.
Sekyra, J., 1960 - Působeni mrazu na půdy. Kryopedologie se zvláštnim zřetelem k ČSSR (summary: Frost action on the ground. Cryopedology with special reference to Czechoslovakia). Geotechnica, vol. 27, Praha; 164 pp.
Suchel, A., 1954 - Studien zur quartären Morphologie des Rilagebietes. Göttingen Georg. Abhandl., H. 17.
Tricart, J., 1950 - Le modelé des pays froids, fasc. 1: Le modelé périglaciaire. Cours de Géomorphologie, 2e partie, fasc. I, CDU, Paris.
Velichko, A. A., 1958 - Structures périglaciaires dans le bassin de la Desna moyenne et leur importance pour la stratigraphie et la paléogéographie. Biuletyn Peryglacjalny, nr 6; p. 257-270.
Weinberger, L., 1954 - Die Periglazialerscheinungen im österreichischen Teil des eiszeitlichen Salzach-Vorlandgletschers. Göttingen Geogr. Abhandl., H. 15.
