Tak zwane ,,doliny lodowe” w środkowym Labradorze-Ungava
DOI:
https://doi.org/10.26485/BP/1963/12/6Słowa kluczowe:
soliflukcja, procesy peryglacjalne, region Dolly Ridge, KanadaAbstrakt
Artykuł przedstawia ponowną analizę tzw. „vallons de gélivation” — dolin lodowych o charakterze wgłębień, występujących w rejonie Dolly Ridge w środkowej części regionu Labrador-Ungava. Wcześniej uznawano je za formy peryglacjalne powstałe w wyniku działania mrozu i soliflukcji (Twidale, 1956). Autor podważa tę teorię, argumentując, że obserwacje terenowe nie potwierdzają intensywnego wietrzenia mrozowego, a morfologia dolin jest zbyt zróżnicowana, by tłumaczyć ją jednym procesem peryglacjalnym. Proponuje alternatywne wyjaśnienie: doliny mają pochodzenie glacjofluwialne, powstały w wyniku erozji spowodowanej przepływem wód roztopowych pod lodem podczas ostatniego zlodowacenia (ok. 7000 lat temu). Procesy peryglacjalne miały jedynie drugorzędne znaczenie po ustąpieniu lodowca, ograniczając się do tworzenia stoków piargowych i poszerzania szczelin skalnych. Autor podkreśla, że przypisywanie zbyt dużej roli procesom peryglacjalnym bez dostatecznych dowodów terenowych jest błędem i że konieczne są dokładne, ilościowe badania geomorfologiczne.
Bibliografia
Andrews, J. T., 1961 a - ”Vallons de gélivation" in Central Labrador-Ungava, A reappraisal. Canadian Geogr., vol. 5; p. 1-9.
Andrews, J. T., 1961 b - The development of scree slopes in the English Lake District and Central Québec-Labrador. Cahiers Géogr. Québec, vol. 5; p. 219-230.
Capp, S. R., 1910 - Rock glaciers in Alaska. Jour. Geol., vol. 18; p. 359-375.
Cook, F. A., Raiche, V. G., 1962 a - Simple transverse nivation hollows at Resolute, N.W.T. Geogr. Bull., No 18; p. 79-85.
Cook, F. A., Raiche, V. G., 1962 b - Freeze-thaw cycles at Resolute, N. W. T. Geogr. Bull.
Derbyshire, E., 1959 - Fluvial glacial erosion in Central Quebec. Unpublished M. Sc. thesis, McGill Univ.
Derruau, M., 1956 - Les formes périglaciaires due Labrador-Ungava comparées à celles de l'Islande Centrale. Revue Géomorph. Dyn., vol. 7; p. 11-17.
Dorywalski, M., 1960 - Review of Twidale's 1958 paper. Biuletyn Peryglacjalny, nr 7; p. 119-121.
Grawe, O. R., 1936 - Ice as an agent of rock weathering. Jour. Geol., vol. 44; p. 173-182.
Haywood, B. H. J., ed. by Andrews, J. T. and E. M. Matthew, 1961 - Studies in frost-heave cycles at Schefferville. McGill Sub-Arctic Research Papers, No 11; p. 6-10.
Henderson, E. P., 1956 - Large nivation hollows near Knob Lake, Quebec. Jour. Geol., vol. 64; p. 601-616.
Ives, J. D., 1959 - Glacial drainage channels as indicators of Late Glacial conditions in Labrador-Ungava. Cahiers Géogr. Québec, vol. 3; p. 57-73.
Ives, J. D., 1960 - Permafrost investigations in Labrador-Ungava. McGill Sub-Arctic Research Papers, No. 9; p. 32-44.
Ives, J. D., 1961 - A pilot project for permafrost investigations in Central Labrador-Ungava. Geogr. Paper, No 28, Dept. Mines and Techn. Surveys, Ottawa; 22 pp.
Kesselli, J. E., 1941 - Rock streams in Sierra Nevada, California. Geogr. Review, vol. 31; p. 203-227.
Reiche, P., 1950 - A survey of weathering processes and products. Univ. New Mexico Publ. in Geol., no 3; 95 pp.
Twidale, C. R., 1956 - Vallons de gélivation dans le centre du Labrador. Revue Géomorph. Dyn., vol. 7; p. 18-23.
Twidale, C. R., 1958 - Vallons de gélivation dans le centre du Labrador. Revue Géomorph. Dyn., vol. 9; p. 84.
Williams, P. J., 1961 - Solifluction phenomena. McGill Sub-Arctic Research Papers, No. 11; p. 100-101.
