Struktury peryglacjalne w dorzeczu środkowej Desny i ich znaczenie dla stratygrafii i paleogeografii
DOI:
https://doi.org/10.26485/BP/1958/6/5Słowa kluczowe:
kliny zmarzlinowe, krioturbacje, struktury peryglacjalne a cechy klimatuAbstrakt
W dorzeczu środkowej Desny na odcinku Briańsk-Nowogród Sjewierski występują struktury peryglacjalne w kilku poziomach odpowiadających różnym okresom lodowcowym. Nasuwaniu się lodowca dnieprzańskiego odpowiadają zaburzenia w spągu osadów czwartorzędowych i częściowo w skałach podłoża. Maksimum tego zlodowacenia zostawia struktury zmarzlinowe w spągowej części gleby kopalnej. Piaski pylaste podobne do lessu pochodzą z okresu zlodowacenia wałdajskiego. W oparciu o metodę badań struktur peryglacjalnych wyróżniono dwie serie tych osadów. Seria dolna odpowiada chłodnym i suchym warunkom klimatycznym okresu nasuwania się i maksimum zlodowacenia, górna zaś okresowi cofania się lodowca wałdajskiego. Autor sądzi, że struktury peryglacjalne mogą stanowić poważne kryterium wyciągania wniosków natury stratygraficznej i paleogeograficznej.
Bibliografia
1. Daniszin, B. M. - Obszczaja gieologiczeskaja karta Ewropejskoj czasti SSSR, list 45. Wostocznaja polowina (Une carte géologique général de la partie européenne de l'URSS, feuille 45, partie orientale). Trudy Mosk. gieol. tresta, wyp. 12, 1936.
2. Gierasimow, I. P., Markow, K. K. - Lednikowyj pieriod na tierritorii SSSR (The glacial period on the territory of USSR). Trudy Inst. Gieogr. Akad. Nauk SSSR, t. 33, Moskwa-Leningrad 1939.
3. Griczuk, W. P. - K istorii rastitielnosti Ewropejskoj czasti SSSR w czetwierticznom pieriodie (Sur l'histoire de l'évolution de la végétation dans la partie européenne de l'URSS en Quaternaire). Trudy Inst. Gieogr., t. 37; Probl. Paleogieogr., cz. 1, 1946.
4. Gromow, W. I. - Paleontologiczeskoje i archeologiczeskoje obosnowanije stratigrafii kontinientalnych otlożenij czetwierticznogo pierioda na tierritorii SSSR (Les fondements paléontologiques et archéologiques de la stratigraphie des dépôts continentals quaternaires a l'URSS). Trudy Inst. Gieogr. Nauk, wyp. 64, sier. gieol. nr 17, 1948.
5. Moskwitin, A. I. - O sledach mierzloty i nieobchodimosti ich raspoznawanija (On the traces of permanent soil freezing and necessity of their distinguishing). Mierzlotowiedienie, t. 2, no 1, 1947.
6. Moskwitin, A. I. - Ob iskopajemych sledach „wiecznoj" mierzloty (Au sujet du pérgelisol). Biull. Komissii po izuczeniju czetwierticznogo pierioda, no 13, Moskwa-Leningrad 1948.
7. Popow, A. I. - O proischożdienii pokrownych suglinkow Russkoj Rawniny (Sur l'origine des limons de couverture de la Plaine Russe). Izwiestia Akad. Nauk SSSR sier. gieogr., 1953, no 5.
