Terasy altiplanacyjne i rozwój zboczy w Vest-Spitsbergen i na południowym zachodzie Anglii

Abstrakt

Wśród peryglacjalnych modyfikacji terenu świeżo odsłoniętego przez lodowiec, o podłożu dolerytowym w Ekmanfjordzie (Vest-Spitsbergen), wyróżniają się półki skalne i terasy na zboczach o umiarkowanym nachyleniu (7-25°), leżących na wysokości od 50 do 100 metrów n.p.m. Obserwacje terenowe sugerują, że półki te powstają głównie w wyniku wietrzenia mrozowego oraz grawitacyjnego transportu gruzu. Ich ciągły rozwój przekształca dawniej wygładzone przez lód, wypukłe zbocza, w schodkowe, ale generalnie prostoliniowe, które zachowują swoją stromość w miarę cofania się.

Podobne pochodzenie sugeruje się w przypadku teras na zboczach wzgórz, wykazujących cechy zbliżone do teras altiplanacyjnych, bardzo charakterystycznych dla wyższych partii południowo-zachodniej Anglii. Uznanie tych form terenu za peryglacjalne, potwierdza wniosek, że wiele obszarów południowej Anglii charakteryzuje się reliktowymi krajobrazami peryglacjalnymi. Sugeruje to również, że w niektórych przypadkach procesy kriorgiczne raczej stworzyły, niż wygładziły nierówności zbocza. Dojrzałe lub pozostające w równowadze nachylenie powierzchni krioplanacyjnych jest rzeczywiście gładkie i złożone z odpowiednich elementów, z których nachylenie każdego reprezentuje granicę nachylenia odpowiednią do kalibru przemieszczanego po nim gruzu. Jednak osiągnięcie krioplanacji na niektórych umiarkowanie nachylonych zboczach początkowych odbywa się poprzez tworzenie i rozwój tarasów altiplanacyjnych lub ław kongelifrakcyjnych. Są one charakterystyczne dla tych części południowej Anglii, w których z różnych powodów nigdy nie doszło do pełnej metamorfozy peryglacjalnej.