Język wobec tożsamości społeczno-kulturowej i weryzmu literackiego. Nad śląską edycją "Tkaczy" ("Tkŏczy") Gerharta Hauptmanna - Rejter, Artur (Rozprawy Komisji Językowej, 2025)
W artykule podjęto kwestie wybranych aspektów śląskiego wydania dramatu Gerharta Hauptmanna Tkacze. W przekładzie Mirosława Syniawy postacie posługują się językiem polskim lub śląskim w zależności od swojej przynależności społecznej. Wariant śląski oddaje specyfikę egzystencji tkaczy – biedę, nędzę, głód, choroby i wyczerpanie – ale znajduje zastosowanie również w bardziej podniosłych kontekstach komunikacyjnych, takich jak kontakt ze sferą sacrum. Werystyczny charakter komunikacji odzwierciedla także wykorzystanie wyrażeń idiomatycznych, leksyki ekspresywnej oraz stylistyczne opracowanie nazw własnych. Wnioski przedstawione w artykule prowadzą do stwierdzenia, że śląskie wydanie dramatu Tkacze (Tkŏcze) stanowi ważny i wartościowy tekst dla współczesnych badań humanistycznych, w tym językoznawczych. Jego warstwa językowa ma szczególne znaczenie zarówno ze względu na werystyczny i mimetyczny charakter przedstawionego świata – osadzonego w polskim i śląskim (w wersji oryginalnej w niemieckim i śląskim) kontekście kulturowym – jak i ze względu na podejmowane w nim tematy oraz możliwe interpretacje związane z tożsamością śląską. Lektura dramatu Gerharta Hauptmanna w śląskim przekładzie Mirosława Syniawy ukazuje wartość takich działań translatorskich, ponieważ rzucają one nowe światło na rozmaite kwestie w obrębie złożonej kultury ukształtowanej przez wielowiekową, skomplikowaną historię.